วันจันทร์ที่ ๙ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๒

เศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียน ตะโหมดยกพรุนายขาวเป็นต้นแบบ



เศรษฐกิจพอเพียง...ตามหลักปรัชญาของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เป็นข้อมูลหนึ่งที่ นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี ยกขึ้นเอ่ยในการประชุม เวทีเศรษฐกิจโลก 2009 ณ เมืองดาวอส สมาพันธรัฐสวิส ซึ่งผู้นำหลายประเทศได้ให้ความสนใจ

ศาสตร์แห่ง แนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ในบ้านเรามีการถ่ายทอดสู่สังคมเป็นวงกว้างแม้แต่สถาบันการศึกษา ก็มีการสอดแทรกเสริมความรู้เพื่อปลูกฝังเด็กและเยาวชนให้เกิดความตระหนัก

อย่างเช่น โรงเรียนบ้านพรุนายขาว ตำบลคลองใหญ่ อำเภอตะโหมด จังหวัดพัทลุง ซึ่งได้ดำเนินการตามแนวปรัชญาฯ จนประสบความสำเร็จเป็นรูปธรรมและได้รับรางวัลจาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

อาจารย์เอก อัตตะ ผู้นำ โครงการเกษตรเพื่อชีวิตตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เข้ามาสู่โรงเรียนบ้านพรุนายขาว บอกว่า...ได้แนะนำและสอนให้นักเรียนทุกคน ปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ แล้วเอาผลผลิตทางการเกษตรมาแปรรูปไปขายนำรายได้ช่วยเหลือครอบครัว เพื่อ ปลูกฝังค่านิยมที่ดี ในการเรียนรู้ อาชีพการเกษตรพื้นฐาน และฝึกทักษะการปฏิบัติงาน ให้รู้จักหน้าที่รับผิดชอบ ตามรูปแบบของ ยุวเกษตรกร โดยนักเรียนทุก ช่วงชั้นการศึกษาต้องเข้ามามีส่วนร่วม

...เริ่มจาก ปลูกผักสวนครัว ซึ่งเป็นอาหารประจำวันของครอบครัว ให้นักเรียน ช่วงชั้นที่ 1 (ป.1-ป.3) แบ่งเป็น 5 กลุ่ม กลุ่มละ 5 คน โดยกลุ่มที่ 1-2 ช่วยกันปลูก สะระแหน่ ผักชีฝรั่ง ผักน้ำ บัวบก และ ต้นหอม ส่วนกลุ่ม 3-5 ปลูกมะเขือ พริกขี้หนู ตะไคร้ ข่า และ ขมิ้น นักเรียน ช่วงชั้นที่ 2 (ป.3-6) แบ่งนักเรียนเป็น 10 กลุ่ม กลุ่มละ 5 คนเช่นเดิม กลุ่มที่ 1-2 ให้นำหน่อกล้วยมาคนละ 2 หน่อ แล้วปลูกภายในบริเวณรอบๆโรงเรียน หากตายลงก็นำมาปลูกเสริม กระทั่งออกผล ส่วนกลุ่มที่ 3-7 ให้ช่วยกัน ปลูกผักบุ้ง และ ผักกาด จำนวน 8 แปลง และกลุ่ม 8-10 ทำการเลี้ยงปลาดุก ในบ่อพลาสติก จำนวน 300 ตัว ทั้งยังผสมผสานด้วยการเลี้ยงในบ่อซีเมนต์ซึ่งดัดแปลงมาจากถังเก็บน้ำฝนเดิม (ประหยัดต้นทุน) อีก 4 บ่อ บ่อละ 100 ตัว

อาจารย์เอก อัตตะ บอกอีกว่า สำหรับนักเรียน ช่วงชั้นที่ 3 (ม.1-3) ซึ่งเป็นเด็กที่โตแบ่งออกเป็น 10 กลุ่มกลุ่มละ 4 คน โดยกลุ่มที่ 1-2 ให้รับผิดชอบดูแล โรงเรือนเพาะเห็ด ที่บรรจุไว้จำนวน 200-300 ก้อน ในกลุ่มที่ 3-4 ให้ดูแล โรงเรือนเลี้ยงไก่ ที่มีขนาดกว้าง 9-15 เมตร มีไก่อยู่ 50 ตัว กลุ่มที่ 5 ใช้พื้นที่ว่าง สร้างบ่อกั้นพื้นที่เลี้ยงกบคอนโด จำนวน 80-140 ตัว กลุ่มที่ 6-8 ปลูกผักกูด จำนวน 2 แปลง โดยมีการเตรียมแปลงด้วยตนเอง ขุดหลุมตั้งเสาจำนวน 15 ต้น ใช้สแลนคลุมพื้นที่ นำผักกูดลงแปลงและติดตั้งสปริงเกอร์รดน้ำใช้เวลาประมาณ 6-7 เดือน จึงได้ผลผลิตเก็บไว้กิน ส่วนที่เหลือจึงออกวางจำหน่ายให้กับตลาดใกล้เคียง

และกลุ่มสุดท้าย คือ กลุ่มที่ 9-10 ได้ดำเนินการแปรรูปผลผลิตที่ได้จากทุกๆกลุ่ม เช่น การนำกล้วยมาแปรรูปเป็น กล้วยตากแห้ง, กล้วยฉาบ, มันฉาบ, ผลิตน้ำยาล้างจาน, ทำยาดมพิมเสนน้ำ, สบู่ และน้ำยาสระผมสมุนไพร อีกทั้งยังหาผลผลิตที่ออกมาจากกลุ่มต่างๆเพื่อแปรรูปเป็นสินค้าอื่นๆ ฯลฯ

เด็กหญิงสราญจิตร พูลสวัสดิ์ ตัวแทนนักเรียนโรงเรียนบ้านพรุนายขาว เผยว่า รู้สึกภาคภูมิใจในผลผลิตของเราเป็นอย่างยิ่ง จากการดำเนินงานในโครง-การนี้ ทำให้ได้รับการคัดเลือกเป็น โรงเรียนต้นแบบเศรษฐกิจพอเพียง ของอำเภอตะโหมด สังกัดสำนักงานเขต พื้นที่การศึกษาพัทลุง เขต 2 และได้รับการคัดเลือกจาก สำนักงานการปฏิรูปที่ดินจังหวัดพัทลุง เป็น โรงเรียนแกนนำของ 7 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง

ที่ประทับใจอย่างยิ่ง โดยที่ไม่มีวันลืมเลยในชีวิตนี้ คือ ได้เป็น ตัวแทนของโรงเรียนเข้ารับพระราชทานรางวัลฯ ในงาน ชุมนุมยุวเกษตรกรในเขตปฏิรูปที่ดินระดับประเทศ ณ ศูนย์ศิลปาชีพบางไทร อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา.


ขอขอบคุณ ข่าวเกษตร หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ฉบับวันที่4 ก.พ. 52

จดกันจน

คุณรึเปล่า ที่ตลอดปีที่ผ่านมา ตั้งท่าว่าจะลงมือทำงบประมาณส่วนบุคคลมาแล้วหลายครั้ง แต่จนแล้วจนรอดแผนนี้ก็ล่มไม่เป็นท่า เพราะมัวแต่ผัดวันประกันพรุ่ง ถ้าอย่างนั้น ให้วันนี้เป็นวันสุดท้ายของการผัดวันประกันพรุ่งเถอะ ตั้งแต่พรุ่งนี้เป็นต้นไป ซึ่งเป็นวันแรกของปี ขอให้คุณเริ่มต้นปีใหม่ ชีวิตใหม่ ด้วยการมีงบประมาณส่วนบุคคลเป็นของตัวเองเสียที
หลายคนบอกไม่รู้จะเริ่มต้นจากตรงไหนดี บันทึกและจดอะไรบ้าง ไปจนถึงจัดหมวดหมู่อย่างไรดี เรื่องวันนี้ ขอหยิบแนวทางและวิธีการในการทำงบประมาณส่วนบุคคลฉบับคร่าวๆ มานำเสนอ เผื่อว่าจะเป็นแนวทางให้คุณได้ลงมือทำอย่างจริงจังสักที

*************
บอกลาความขัดสนทางการเงินไปได้เลย ถ้าคุณเริ่มมีงบประมาณส่วนบุคคลเป็นของตัวเอง ก็อย่างที่รู้กันว่าความสำคัญของการจัดทำงบประมาณส่วนบุคคล นั้นจะช่วยป้องกันการเกิดความขัดสนทางการเงินได้อย่างยอดเยี่ยม และไม่ว่าคุณจะอยู่ในสถานภาพไหน วัยไหน หรือเพศไหนก็ตาม คุณก็สามารถที่จะทำงบประมาณส่วนบุคคลได้ในแบบและสไตล์ของคุณ
เช่น ในกรณีที่คุณแต่งงานมีครอบครัวแล้ว การตัดสินใจจัดการกับรายได้ที่มีอยู่ ควรเป็นโครงการร่วมกันระหว่างคุณและคู่ชีวิต การจัดสรรรายจ่ายชนิดใดเป็นจำนวนมากน้อยเท่าใด ควรคำนึงถึงรายจ่ายอื่นๆ ที่คุณจะต้องใช้จ่ายจากเงินรายได้ของคุณ และอธิบายถึงการเกิดรายจ่ายและการจัดการรายจ่ายนั้นๆ ไว้อย่างชัดเจน เพื่อที่คุณจะได้จัดทำงบประมาณส่วนบุคคลของคุณทั้งคู่ไปได้ตลอดรอดฝั่ง
อาจจะแยกหรือทำงบรวมกันก็ได้ แต่ขอให้ทำอย่างมีวินัย ดร.ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ เป็นอีกคนหนึ่งที่ให้ความสำคัญกับการ "จดบัญชีรับจ่าย" มาแต่ไหนแต่ไร เรียกว่า ตั้งแต่ยังเป็นนักเรียนนายร้อยตำรวจปีหนึ่ง จนกระทั่งเมื่อแต่งงานมีครอบครัว เขาก็บอกกับภรรยาถึงประโยชน์ของการจดบันทึกรายรับรายจ่ายต่อการใช้ชีวิตคู่ เขายอมรับว่าข้อดีของการจด ทำให้เรารู้หมดว่ามีรายรับและรายจ่ายเท่าไหร่ ติดลบหรือไม่ ท้ายสุดทำให้สามารถวางแผนการเงินได้
แต่เหนืออื่นใด ไม่ว่าบัญชีรับจ่ายของคุณจะหน้าตาออกมาเป็นอย่างไร แต่อย่างหนึ่งควรจะมี คือการกำหนดเงินสำรองรายจ่ายส่วนบุคคลขึ้นไว้จำนวนหนึ่ง เพื่อเก็บไว้ใช้จ่ายในจำนวนที่คุณและคู่ชีวิตเห็นว่าเหมาะสม โดยรายจ่ายจำนวนนี้เป็นรายจ่ายนอกเหนือจากรายจ่ายตามปกติ เพื่อที่ว่าคุณและคู่ชีวิตจะได้มีอิสระในการใช้จ่าย โดยไม่ต้องถูกบังคับให้มีการจัดการทางการเงินเฉพาะเพียงรายการที่กำหนดไว้ในงบประมาณเท่านั้น
แต่เมื่อลงมือทำแล้ว ก็ควรเก็บรักษาบันทึกทางการเงินทั้งส่วนที่เป็นรายได้ และส่วนที่เป็นรายจ่ายไว้เป็นอย่างดี เพราะรายการรายจ่ายบางรายการอาจเป็นรายการสำคัญ เช่น รายการการเสียภาษี ก็ควรมีการแยกรายการโดยแสดงรายละเอียดไว้ต่างหากโดยเฉพาะ หรือรายจ่ายที่ไม่มีหลักฐานใบเสร็จรับเงิน ควรมีการบันทึกไว้ให้ถูกต้อง เพราะการบันทึกรายการที่ผิดพลาดจะมีผลกระทบถึงการทำงบประมาณในปีต่อๆ ไปได้
@จัดหมวดหมู่แหล่งรายได้
ขั้นตอนแรกในกระบวนการทำงบประมาณส่วนบุคคล คือ การจัดหมวดหมู่ของแหล่งที่มาของรายได้เข้าไว้ด้วยกัน ตัวอย่าง การบันทึกแหล่งที่มาของรายได้ สามารถจัดทำเป็นตาราง แบ่งเป็นเงินเดือน โบนัส ค่าเช่า เงินปันผล หรือรายได้พิเศษอื่นๆ แยกอย่างชัดเจน
จะเห็นว่า แหล่งที่มาของรายได้โดยปกติ มักจะหนีไม่พ้นรายการต่อไปนี้ คือ รายได้จากการทำงานตามลักษณะอาชีพ หรืองานพิเศษนอกเหนือจากงานอาชีพประจำ รายได้จากดอกเบี้ยตามบัญชีเงินฝากประเภทต่างๆ ในธนาคาร รายได้เงินปันผล ดอกเบี้ยพันธบัตรรัฐบาล เงินโบนัสประจำปี
ในทางปฏิบัติแล้วอาจมีรายได้ประเภทอื่นนอกเหนือจากรายการข้างต้นได้อีก อย่างไรก็ตาม วิธีการที่ง่ายที่สุดในการจัดหมวดหมู่ของประเภทรายได้ก็คือ การทำบันทึกเป็นกระดาษทำการแนบไว้กับงบประมาณแสดงแหล่งที่มาของรายได้ในแต่ละรอบระยะเวลาเอาไว้ เพื่อเป็นประโยชน์ในการวางแผนและเปรียบเทียบรายการรายได้ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
จากนั้น ก็คำนวณผลรวมเฉพาะรายได้สุทธิที่ได้รับอยู่จริงเท่านั้น กล่าวคือ คุณอาจจะมีรายได้ตามบัญชีเงินเดือนเป็นเดือนละ 30,000 บาท แต่รายได้ที่ท่านได้รับจริงสุทธิเป็นเพียง 27,000 บาทเท่านั้น ส่วนแตกต่าง 3,000 บาทนี้เป็นรายจ่ายที่นายจ้างหักไว้เป็นค่าภาษี ค่าประกันสังคม ออมเข้ากองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ออมผ่านสหกรณ์ออมทรัพย์ของบริษัท ค่าเงินสวัสดิการต่างๆ ภายในสถานที่ทำงาน จำนวนรายได้ที่คุณจะใส่ไว้ในงบประมาณจะเป็นเพียงจำนวน 27,000 บาท ไม่ใช่เป็นจำนวน 30,000 บาท
คุณอาจไม่พอใจในการถูกหักเงินจำนวน 3,000 บาทนี้ไว้ เพราะทำให้มีเงินที่จะใช้จ่ายน้อยลง อย่างไรก็ตาม ถ้าหน่วยงานของคุณไม่มีนโนบายในการจัดหาสวัสดิการดังกล่าวข้างต้นไว้เพื่อความปลอดภัยทางการเงินแล้ว คุณก็ไม่ควรที่จะลืมกันเงินสำรองเพื่อการนี้ไว้ในงบประมาณของคุณเองด้วย เพราะรายจ่ายดังกล่าวจะเป็นรายจ่ายที่คุณไม่สามารถจะหลีกเลี่ยงได้เลย
ถ้าไม่แน่ใจว่ารายได้ที่จะได้รับ เป็นจำนวนที่แน่นอนเท่าใดแล้ว ให้คุณลองประมาณวงเงินในจำนวนที่น้อยที่สุดที่คิดว่าจะได้รับไว้ก่อน เพื่อว่าเมื่อประมาณรายจ่ายเพียงภายในวงเงินรายได้ที่มีอยู่แล้ว ต่อมาในภายหลังที่ได้รับรายได้เพิ่มขึ้น จะทำให้คุณมีเงินคงเหลือเมื่อสิ้นรอบระยะเวลาการทำงบประมาณเพิ่มขึ้น ก็ย่อมเป็นการดีกว่าที่จะประมาณวงเงินที่คาดว่าจะได้รับไว้สูง ทั้งๆ ที่ไม่แน่ใจว่ารายได้นั้นจะเกิดขึ้นจริงหรือไม่
@คำนวณตัวเลขรายได้จำนวนใหม่
เมื่อถึงรอบระยะเวลาการขึ้นเงินเดือนประจำปี เช่น ถ้าคุณเป็นข้าราชการจะได้รับการพิจารณาให้เลื่อนขั้นเงินเดือนในราวเดือนกรกฎาคม- สิงหาคม หรือพนักงานบริษัทอาจจะเป็นเดือนตุลาคม แต่เงินเดือนใหม่จะได้รับเมื่อสิ้นเดือนตุลาคม หรือหากทำงานในบริษัทเอกชนท่านอาจได้รับเงินเดือนใหม่ในระหว่างปีได้ถ้าท่านมีความดีความชอบพิเศษ
ในกรณีเช่นนี้ ก็จะมีรายจ่ายภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเพิ่มขึ้นตามไปด้วย การคำนวณรายได้ภายหลังการหักภาษีให้ถูกต้องและจัดการเพิ่มรายได้ไว้งบประมาณให้เรียบร้อย จะเป็นประโยชน์ในการจัดสรรรายจ่ายบางรายการให้เพิ่มขึ้นตามรายได้ที่เพิ่มขึ้น แต่รายการภาษีที่คุณคำนวณขึ้น อาจเป็นรายจ่ายที่ได้รับกลับคืนในภายหลัง ช่น รายการคืนภาษีเนื่องจากมีการคำนวณไว้ในระหว่างปีผิดพลาด การลงทุนที่มีสิทธิได้รับคืนภาษี การเปลี่ยนแปลงนโยบายภาษีของรัฐบาล ฯลฯ
อย่างไรก็ตาม รายการดังกล่าวอาจไม่มีผลทำให้งบประมาณเปลี่ยนแปลงได้เท่าใดนัก แต่ก็ยังเป็นการดีกว่าที่จะมีรายการรายจ่ายเพิ่มขึ้นโดยไม่คาดฝัน แม้ว่ารายจ่ายนั้นจะเป็นจำนวนเงินที่ไม่มากก็ตาม
@ประมาณรายได้ต่ำที่สุด-รายจ่ายสูงไว้ก่อน
หลักเกณฑ์สำคัญในการทำงบประมาณ เพื่อป้องกันความผิดพลาดในการจัดการทางการเงิน คือ การประมาณรายได้ไว้ในจำนวนที่ต่ำที่สุดที่คิดว่าควรจะเป็น และประมาณรายจ่ายไว้ค่อนข้างสูงภายในวงเงินรายได้ที่คุณมีอยู่ เพื่อที่ว่าเมื่อเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝันเกิดขึ้น จะได้สามารถแก้ไขสถานการณ์ทางการเงินได้ดีกว่าการประมาณรายได้ไว้สูง หรือการประมาณรายจ่ายไว้ต่ำเกินไป จนไม่สามารถจะปรับงบประมาณของคุณได้เลย เมื่อมีความจำเป็นจะต้องมีรายจ่ายรายการใดรายการหนึ่งสูงกว่างบประมาณที่วางไว้
ยิ่งถ้าอาชีพของคุณก่อให้เกิดรายได้ที่ไม่แน่นอน เช่น นักแสดง นักเขียน นักมวย พนักงานขาย นายหน้า สถาปนิก ฯลฯ รายได้ของคุณจะได้รับไม่สม่ำเสมอเป็นประจำทุกเดือนเหมือนพวกข้าราชการประจำ พนักงานรัฐวิสาหกิจ หรือพนักงานในบริษัทห้างร้านต่างๆ เพราะแม้ว่าคุณจะทำงานเสร็จแล้ว แต่คุณก็ยังอาจจะไม่ได้รับเงินค่าจ้างทันที การทำงบประมาณรายจ่ายของคุณจึงต้องใช้ความระมัดระวังอย่างมาก และจะต้องมีการประมาณที่ถูกต้อง โดยพิจารณาจากจำนวนผลงานที่เกิดขึ้นก่อนที่จะได้รับเงินค่าจ้าง และการประมาณรายได้ประจำเดือนกระทำได้โดยการหารรายได้ต่อปีที่ประมาณขึ้นด้วย 12 เพราะรายรับในแต่ละปีอาจแตกต่างกันได้ ขึ้นกับความสามารถและความมีชื่อเสียงของคุณเอง
@จดค่าใช้จ่าย
สำหรับในส่วนของค่าใช้จ่ายนั้น เพื่อที่จะควบคุมการใช้จ่ายให้เกิดความสมดุลขึ้น วิธีการที่ดีที่สุด คือ การจดว่ารายการรายจ่ายทั้งหมดของท่านมีรายการใดบ้าง และเป็นรายจ่ายประเภทใด จำนวนเท่าใด พร้อมทั้งจัดประเภทของรายจ่ายต่างๆ ไว้เป็นกลุ่มเดียวกัน เช่น กลุ่มรายจ่ายประจำ กลุ่มรายจ่ายแปรได้หรือกลุ่มรายจ่ายกึ่งประจำกึ่งแปรได้ เพราะรายจ่ายกลุ่มแปรได้จะเป็นรายจ่ายที่คุณควรให้ความสนใจมากกว่ารายจ่ายประเภทอื่น เนื่องจากสามารถเลื่อนกำหนดการใช้จ่ายไปได้มากกว่าการเป็นรายจ่ายประจำ หรือรายจ่ายกึ่งประจำกึ่งแปรได้
ภายหลังจากที่คุณได้แจกแจงและจัดกลุ่มประเภทรายจ่ายขึ้นแล้ว ขั้นต่อไปคือ การหาค่าร้อยละของรายจ่ายทุกรายการว่ารายจ่ายต่างๆ เหล่านั้นมีการใช้จ่ายคิดเป็นร้อยละเท่าใดของรายได้ที่มีอยู่ คุณควรตระหนักไว้เสมอว่าเมื่อท่านมีรายได้เพิ่มสูงขึ้น สิ่งที่ควรกระทำต่อไปคือ การนำเงินส่วนที่เหลือไปลงทุนทางใดทางหนึ่งที่จะทำให้มีผลตอบแทนมากขึ้นจากการลงทุนนั้นๆ
วิธีการที่ง่ายและดีที่สุดในการจัดทำงบประมาณส่วนบุคคล คือ การย้อนไปวิเคราะห์ถึงรายจ่ายที่เกิดขึ้นในปีก่อนๆ เพื่อดูถึงลักษณะนิสัยในการใช้จ่ายของคุณ เพราะรายการต่างๆเหล่านั้นจะบ่งบอกถึงรายจ่ายรายการหลักที่ควรจัดให้มีไว้ในงบประมาณได้เป็นอย่างดี
"อัจฉริยา สินรัชตานันท์" ดีเจและพิธีกรสาว เป็นอีกคนหนึ่งที่เริ่มจดบันทึกรายรับรายจ่ายในเอ็กเซลชีทมาตั้งแต่เรียนอยู่ต่างประเทศ นั่นจึงทำให้เห็นว่าเดือนนี้ค่าใช้จ่ายอะไรเยอะผิดปกติ เช่นช่วงหนาวค่าไฟก็จะแพง พอกลับมาเมืองไทยเลยติด จากตอนแรกจดแบบคร่าวๆ ทั่วไป แต่เราก็รู้สึกว่าเรามีพื้นฐานเรื่องบัญชี เราน่าจะทำเป็นกิจจะลักษณะ ก็เอารายได้มารวมกัน ค่าใช้จ่ายมารวมกันก็เลยกลายเป็นงบดุลย่อยๆ
ยังไม่หมดเท่านั้น แต่เมื่อรวมค่าใช้จ่ายออกมาเป็นก้อนแล้ว อัจฉริยาบอกว่าเธอยังแยกให้เห็นว่าเป็นค่าใช้จ่ายอะไร เท่าไหร่ เพื่อที่จะได้รู้รายละเอียด จึงแบ่งเป็นหมวดๆ ไป เช่น หมวดเอ็นเตอร์เทนเมนท์ หมวดเบี้ยประกัน หมวดเสื้อผ้า หมวดเครื่องประดับ หมวดสปาและความงาม หมวดดูแลรถ หมวดเทคโนโลยี หมวดค่าดูแลบ้าน หมวดค่าทำบุญ หมวดซูเปอร์มาร์เก็ต เรียกว่าเรียงจาก A-Z จากนั้นก็เทียบออกมาเป็นเปอร์เซ็นต์
"พอทำออกมาเราก็จะรู้ว่า อ๋อ เดือนนี้เราซื้อเสื้อผ้าเยอะไปแล้ว หรือค่าซูเปอร์มาร์เก็ตปูดไป เราก็จะระวังตรงนั้น ทำให้เราใช้จ่ายอย่างรู้ตัวตลอด"
@การทำงบประมาณรายจ่ายประจำปี
ในรายการรายจ่ายประจำปี อาจแยกเป็นประเภทรายจ่ายได้ 3 ประเภทใหญ่ๆ คือ"รายจ่ายประจำ" ซึ่งเป็นรายจ่ายที่เป็นภาระผูกพันและมีรอบระยะเวลาการจ่ายสม่ำเสมอตลอดไปชั่วระยะเวลาหนึ่ง และ"รายจ่ายแปรได้" ซึ่งจะเป็นรายจ่ายประเภทสำคัญ แต่จะเป็นรายจ่ายที่อาจเกิดขึ้นได้ โดยไม่คาดฝันหรือเป็นรายจ่ายที่ได้มีการตั้งงบประมาณไว้ว่า อาจจะมีการจ่ายเกิดขึ้นในวันใดวันหนึ่งในอนาคต
เช่น รายจ่ายค่าบำรุงซ่อมแซมรถ รายจ่ายพักผ่อนหย่อนใจในวันหยุดประจำปี เงินบริจาคการกุศล รายจ่ายเพื่อซื้อทรัพย์สินทดแทน เช่น วิทยุ โทรทัศน์สีเครื่องใหม่ เป็นต้น รายจ่ายต่างๆ เหล่านี้จึงเป็นรายจ่ายที่สามารถจะเลื่อนกำหนดการจ่ายออกไปได้ หรืออาจเป็นรายการที่ไม่ต้องมีการจ่ายเลยก็เป็นได้ ถ้าคุณยังไม่มีความจำเป็นรีบด่วนที่จะต้องใช้จ่ายในเดือนหรือปีนั้นๆ และมีรายจ่ายรายการอื่นในงบประมาณที่มีความสำคัญและมีความจำเป็นมากกว่าเกิดขึ้น
และ "รายจ่ายกึ่งประจำกึ่งแปรได้" หมายถึง รายจ่ายที่มาสามารถจะหลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดการใช้จ่ายได้เลย ถึงแม้ว่ารายการเหล่านี้จะเป็นรายจ่ายที่เกิดขึ้นเป็นประจำก็ตาม แต่จำนวนเงินในแต่ละรอบระยะเวลามักเป็นจำนวนที่ไม่แน่นอน เช่น ในระหว่างเดือนมีนาคม - เมษายนซึ่งเป็นฤดูร้อน รายจ่ายค่าไฟฟ้าและค่าน้ำประปามักจะมีจำนวนสูงกว่ารายการที่เกิดขึ้นระหว่างเดือนธันวาคม-มกราคม ซึ่งเป็นฤดูหนาว หรือรายการค่าโทรศัพท์ในเดือนที่มีวันหยุดงานมากจะมีจำนวนสูงกว่ารายการที่มีวันหยุดงานน้อย
สำหรับคนไม่อยากคบหากับความขัดสน "จดกันจน" เข้าไว้ ปีใหม่ปีนี้จะได้ เป็นคนสุขภาพการเงินดีอีกคนหนึ่ง

วันเสาร์ที่ ๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๒

เศรษฐกิจพอเพียงกู้วิถีชีวิตแบบมาม่า

พูดถึงเศรษฐกิจแบบพอเพียง....แม้ คนส่วนใหญ่จะเห็นดีเห็นงามตามกระแส แต่ความหมายที่แท้จริงของเศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร?
คนส่วนใหญ่ที่เห็นดีเห็นงาม กลับนึกภาพได้แต่เพียง...ความพอมี พอกิน ไม่ต้องขวนขวาย ไม่ต้องทะเยอทะยาน ไม่คิดรวย
แต่คนที่รู้ลึก รู้ซึ้งในเศรษฐกิจแบบพอเพียง อย่าง นายสงวน มงคลศรีพันเลิศ เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ สาขาปศุสัตว์ ปี 2548 ผู้นำเกษตรกรบ้านเขากลม ต.หนองทะเล อ.เมือง จ.พังงา กลับมองตรงกันข้าม
หลังจากนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดำรงชีวิตมาตั้งแต่ปี 2540
นายสงวน พบว่า การขวนขวาย ความทะเยอทะยาน และทำให้ได้มากกว่าพอมีพอกิน ไม่ใช่การงอมืองอเท้ารอแต่ความช่วยเหลือ ไม่ต่างจากเศรษฐกิจ แบบทุนนิยมแต่อย่างใด
จะมีความแตกต่างในหลักการสำคัญ...ตรงการขวนขวาย ความทะเยอทะยาน การทำมาหากินให้ได้มากกว่าพอมีพอกิน
จะต้องเกิดจากการพึ่งพาตนเองให้ได้เสียก่อน
“เศรษฐกิจพอเพียงจะบรรลุผลก็ต่อเมื่อเราจะต้องคิดเองเป็น ทำเองได้ และพึ่งพาตัวเองให้มากที่สุด เมื่อนั้นแหละรายได้ของเราจะพอกพูน หลักการนี้สามารถนำไปใช้ได้กับทุกอาชีพ ไม่ใช่เกษตรกรอย่างเดียว”
ที่ผ่านมา ชีวิตคนไทยคิดทำโน่นทำนี่แบบไม่พอเพียง คิดใหญ่คิดโตคิดรวยทางลัดแบบหวังพึ่งคนอื่น แถมยังคิดเองไม่เป็น คิดแต่ทำตามคนอื่น... ความสำเร็จจึงไม่เกิด
สิ่งที่เกิดตามมาก็คือหนี้สินรุงรัง
“ความจริงแล้วเกษตรกรไทย คนไทยนั้นมีความสามารถ มีองค์ความรู้ เกี่ยวกับการประกอบอาชีพต่างๆมีมากมาย เพียงแต่เราลืม เราไม่เอาความรู้ ดั้งเดิมมาประยุกต์ใช้ คิดเองไม่เป็น ทำตามที่คนอื่นคิดให้ทั้งนั้น”
ทำให้ชีวิตคนไทยไม่ต่างอะไรกับมาม่า หรือบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป
วิถีชีวิตแบบมาม่า ในความหมายของ นายสงวน คืออะไร?
ทำตามที่คนอื่นเขาขีดเส้นบอกให้ทำ...ทางการส่งเสริมสั่งให้ปลูก ให้ เลี้ยงอะไร ก็ทำตามเขา เขาบอกให้ใส่ปุ๋ยเคมีแล้วดีก็เชื่อเขา เลี้ยงสัตว์ต้องเลี้ยงด้วยอาหารสัตว์ อาหารเสริมแล้วจะดี ก็ควักเงินซื้อตามที่เขาบอก
ที่บ้านเขากลมนี่ก็เช่นกัน เดิมทีก็ใช้ชีวิตกึ่งสำเร็จรูปแบบมาม่า ผลสุดท้ายชีวิตที่ทำมามีแต่หนี้...ทำมาหากินเพื่อใช้หนี้เป็นหลัก
นายสุกิติ พรหมทอง ผู้จัดการธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์ การเกษตร สาขากระบี่ เผยตัวเลขภาวะหนี้สินของเกษตรกรที่บ้านเขากลม ซึ่งมีทั้งสวนปาล์ม เลี้ยงทั้งแพะ อุตส่าห์ขยันทำมาหากิน พวกเขากลับมี รายได้ติดลบ
เฉลี่ยแล้วคนในหมู่บ้านนี้มีหนี้สินทั้งในระบบและนอกระบบตกครอบครัวละ 100,000 บาทต่อปี
สาเหตุมาจากมีค่าใช้จ่ายที่เป็นต้นทุนในการผลิตสูงมาก
เพราะปัจจัยในการผลิตต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นปุ๋ย อาหารสัตว์ ยา สารเคมี ต้องพึ่งพาการซื้อหาจากพ่อค้ามากถึง 85%
สิ่งที่ไม่ต้องซื้อหามีอยู่อย่างเดียวนั่นคือ น้ำฝนจากฟ้า
ต้นทุนสูงไม่พอ ปาล์มน้ำมันที่ปลูกไว้ได้ผลผลิตออกมา เอาไปขายพ่อค้ายังกดราคารับซื้อเสียอีก
แต่พอเลิกวิถีชีวิตแบบมาม่า หันมายึดหลักเศรษฐกิจแบบพอเพียงตามแนวพระราชดำริ...พึ่งพาตนเองเป็นหลัก คิดเองเป็น ทำเองได้
ปุ๋ยทำเอง อาหารสัตว์ทำเอง หลายอย่างก็เปลี่ยนไป
เริ่มจากการเลี้ยงแพะ...เลี้ยงแบบง่ายๆ เลี้ยงแบบปล่อยทุ่งให้กินหญ้า มองแบบผิวเผินไม่เห็นต้องใช้ความคิดอะไรเลย
“เลี้ยงแพะมีปัญหาไม่น้อย เลี้ยงแบบปล่อยทุ่งให้กินหญ้าตามมีตามเกิด ปัญหาอันดับแรก เลี้ยงไม่ดู ไม่แล ไม่เฝ้า แพะไปเหยียบย่ำ กิน ทำลายพืชผักของเพื่อนบ้าน เราก็จะมีปัญหาทะเลาะกับเพื่อนบ้าน
ปัญหาอันดับต่อมา หญ้ามีไม่พอให้แพะกิน เนื่องจากที่ดินมีจำนวนเท่าเดิม แต่จำนวนประชากรนั้นเพิ่มขึ้นทุกวัน พื้นที่ให้ หญ้าขึ้นมีน้อย ครั้นจะซื้อที่ดินมาปลูกหญ้าเลี้ยงแพะ ที่พังงา ทำเลดี ใกล้ทะเล เมืองท่องเที่ยว ราคาถูกสุดไร่ละ 8 แสนบาท เอามาปลูกเลี้ยงแพะไม่คุ้ม
อีกปัญหาที่มองข้ามไม่ได้ เรื่องแรงงาน เลี้ยงแพะปล่อยทุ่งต้องมีคนเฝ้า เสียเวลาทั้งวัน แทนที่จะมีเวลาว่างไปทำงานหารายได้อย่างอื่นมาเสริมก็ทำไม่ได้ คนเลี้ยงแพะเกิดไม่สบาย ให้คนอื่นไปทำแทน แพะหาย ต้อนกลับมาไม่ครบ”
นายสงวน ชี้ให้เห็นปัญหาง่ายๆของการจัดการเลี้ยงแพะ...ปัญหาสำคัญยิ่งยวดอันดับหนึ่ง หญ้ามีไม่เพียงพอให้แพะ
จะทำให้พอเพียงซื้ออาหารข้น อาหารเสริมมาเลี้ยงแพะ ก็ต้องเสียค่าใช้จ่ายสูง ทำไปก็มีแต่หนี้
“จากการใช้ความรู้แบบพื้นๆ ชาวบ้านสังเกตเห็น แพะมักจะไปเล็มกินทางใบปาล์มอยู่เสมอ เพื่อแก้ปัญหาหญ้าไม่พอเพียง เราก็เอาทางใบปาล์มที่มีอยู่เต็มไปหมด และเป็นปัญหากับเจ้าของสวนที่จะต้องตัดและเอาไปทิ้ง มาทดลองสับให้แพะกิน
ปรากฏว่าแพะก็กินได้ ไม่มีปัญหา”
นี่เป็นการคิดเองเป็นขั้นที่ 1...ได้ทั้งอาหารสัตว์และได้ทั้งแก้ปัญหาไม่รู้จะเอาทางปาล์มไปทิ้งที่ไหน
คิดขั้นต่อไป...ผลผลิตปาล์มน้ำมัน เอาผลปาล์มไปขาย พ่อค้ามักจะกดราคา รับซื้อราคา กก.ละ 1.50-2 บาท ไม่ขายก็ไม่รู้จะเอาไปทำอะไร จำใจต้องขายแบบขาดทุน
คิดเอาผลปาล์มมาทำอาหารแพะ บดสับผสมปนกับทางใบปาล์มสับ... คราวนี้อาหารแพะไม่ได้มีแต่ไฟเบอร์เท่านั้น
แพะยังได้ไขมัน ได้โปรตีนจากผลปาล์มอีกด้วย
ขวนขวายหาความรู้ คิดสูตรทำอาหารสัตว์จากปาล์มหมักแบบชีวภาพ ไม่ใส่สารเคมีขายได้ กก.ละ 8 บาท เพิ่มมูลค่าให้ปาล์มน้ำมัน...ได้ทั้งอาหารคุณภาพไว้เลี้ยงแพะเอง และขายให้เกษตรกรจากที่อื่น
ได้ทั้งลดต้นทุน และได้ทั้งเงินเพิ่มเข้ากระเป๋า
ได้อาหารแพะไม่ต้องเลี้ยงแบบปล่อยทุ่ง...เอามาเลี้ยงในคอก คนเลี้ยงมีเวลาว่างทำงานหารายได้อย่างอื่นเสริมได้อีก
ลูกหลานยังสามารถช่วยเลี้ยงได้ ก่อนไปโรงเรียนเทอาหารใส่ราง กลับจากโรงเรียนก็เทอาหารใส่ราง
เอามาเลี้ยงในคอก มีปัญหาแพะตัวผู้มักจะนอนคลุกเล่นปัสสาวะของแพะกันเอง แพะจะเหม็นสาบขายไม่ได้ราคา
ต้องคิดแก้ปัญหาอีกขั้น
เอาความรู้เศรษฐกิจพอเพียงมาใช้...เอาเศษอาหาร เศษผลไม้มาทำน้ำหมักชีวภาพ ทดลองใช้ราดรดคอก รวมทั้งผสมน้ำให้แพะดื่มกิน
ปรากฏว่าได้ผล...น้ำหมักชีวภาพใช้แก้ปัญหาแพะเหม็นสาบสางได้
แพะเลี้ยงในคอก ขี้แพะอยู่เป็นที่เป็นทาง กวาดเก็บมาผสมรวมกับเศษทางใบปาล์ม ทำเป็นปุ๋ยหมัก หวนคืนกลับไปใส่ต้นปาล์ม...ช่วยลดต้นทุนการซื้อปุ๋ยได้อีก
คิดเอาสิ่งที่มีอยู่รอบตัวมาใช้ประโยชน์เพียงพอ คงไม่ต้องบอกว่า วันนี้คนที่บ้านเขากลมเป็นอยู่กันยังไง แฮปปี้แค่ไหน
หวนคืนสู่วิถีดั้งเดิม แต่ไม่ใช่แบบเดิม...เพียงแค่ลดการพึ่งพาสินค้าของนายทุนให้น้อยลงเท่านั้น
สิ่งสำคัญที่สุดของเศรษฐกิจพอเพียง นายสงวน ย้ำว่า การคิดเอง ทำเองได้ พึ่งตัวเองให้มากที่สุด ต้องทำแบบค่อยเป็นค่อยไป...อย่าทำอะไรหวือหวา
เห็นว่าตัวเองคิดได้ ทำเป็น ก็อย่าทุ่มทำให้มากจนเกินไป เพราะการผลิตคิดทำเกินความพอเพียง เกินความต้องการของตลาด
สุดท้ายความหวือหวาเกินความพอเพียง จะหันมาทำร้ายให้คุณเป็นหนี้ล้นพ้นเหมือนเดิม
รวยแบบค่อยเป็นค่อยไป...ปลอดภัยกว่าหวังรวยเล่นหวย เล่นหุ้น.